Page 337 - My FlipBook
P. 337
317
Keykavus Türbesi mihrabında da farklı bir şekilde kullanılmıştır. Aynı ilişki Aksaray-Sultan
Han portali ve mihrabı arasında da izlenmektedir. Bayezıd Paşa Cami bordüründe ve nişin alt
kısmında geometrik süslemeyi görmek mümkündür. Cami bordüründe şeritlerin iç içe
geçmesiyle on ikigen oluşturulmuş, orta kısımlara altı kollu yıldızlar yerleştirilmiştir (Foto.25).
Nişin alt kısmında ise üstte on iki kollu tam, onun altında altı kollu yarım yıldız bu yıldızların
ortalarında da kabartma birer çarkıfelek yer almaktadır (Foto.29-30). Merzifon Çelebi Mehmet
Cami köşeliğinde, kavsaranın alt kısmında, oturtmalığı oluşturan bordürde ve sütuncenin batı
ayağında geometrik süslemeler görülmektedir. Köşelik yüzeyinde kırık hatlarla teşkil edilmiş
on iki kollu yıldızlardan oluşan geometrik kompozisyon yer almaktadır. Her yıldız birer
zencerekle çerçevelenmekte, merkezinde çarkıfelekli birer kabara bulunmaktadır. Aynı
süsleme nişin alt kısmında da kullanılmıştır. Oturtmalık yüzeyini ve nişin alt kısmını dolanan
bordürde yan yana iki şeridin aralarında boşluk kalmadan, düz bir hat üzerinde uzanıp,
birbirlerine örülmesinden meydana gelmektedir (Foto.36). Şeritlerin sırtları düzdür, sık sık
kıvrılarak birbirlerine örülürler. Sütunce yüzeyi ise zikzaklı çizgilerle süslüdür (Foto.38).
184
Gümüş Yörgüç Paşa Cami ikinci bordür yüzeyinde ince şeritler kavisli hatlarda devam eden iki
şeridin kesişmesiyle meydana gelmektedir. Bu şeritlerin bitkisel süslemeyi oluşturan kartuşları
birbirine bağlamak için kullanıldığı dikkati çekmektedir. II. Bayezid Cami Son Cemaat Yeri
(doğu-batı mihrabı) bordüründe birbiri içine geçmiş örgüler geometrik kompozisyonu
oluşturmaktadır. Merzifon Taceddin İbrahim Paşa Cami bordüründe şeritler birbiri içine
geçerek yıldız ağı motiflerini oluşturmuştur. Geçmelerin arasına kırmızı ve lacivert renklerle
oluşturulmuş çiçek motifleri yerleştirilmiştir (Foto.96). Merzifon Kara Mustafa Paşa Cami’nde
nişin alt kısmını dolanan bordür, geometrik geçmelerden oluşmaktadır. Bordür, iki kavisli
hattın kesişip, ilmeklenmesiyle meydana gelen ikili geçmeden meydana gelmektedir. İnce
şeritler kavisli hatlarda devam eden iki şeridin kesişmesiyle oluşmaktadır. Konya Alaaddin
Cami avlusundaki bitmemiş Türbe’nin mihrabında ince kavisli şeritlerin meydana getirdiği
geçme hem kemerin etrafına, hemde nişin içindeki oluk silmelerin etrafını dolaşmaktadır. Aynı
geçmenin, Malatya, Musalla mihrabında da kenar bordüründe kullanıldığı görülmektedir.
“Kuşak örgü” olarak da isimlendirilen bu geçme çeşidi portal tezyinatında da çok
kullanılmaktadır. Merzifon Abide Hatun Cami bordür yüzeyinin geçmelerin oluşturduğu sekiz
kollu yıldızlarla ve içine yerleştirilmiş çiçek motifleri ile süslendiği görülmektedir. Bordürü
çevreleyen dışbükey silmelerin ortasında çiçek, silme yüzeyinde ise balıksırtı motifleri göze
184 Bakırer, XIII. ve XIV. Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları, 92-87.

