Page 337 - My FlipBook
P. 337

317

               Keykavus Türbesi mihrabında da farklı bir şekilde kullanılmıştır. Aynı ilişki Aksaray-Sultan

               Han portali ve mihrabı arasında da izlenmektedir. Bayezıd Paşa Cami bordüründe ve nişin alt
               kısmında  geometrik  süslemeyi  görmek  mümkündür.  Cami  bordüründe  şeritlerin  iç  içe

               geçmesiyle on ikigen oluşturulmuş, orta kısımlara altı kollu yıldızlar yerleştirilmiştir (Foto.25).
               Nişin alt kısmında ise üstte on iki kollu tam, onun altında altı kollu yarım yıldız bu yıldızların

               ortalarında da kabartma birer çarkıfelek yer almaktadır (Foto.29-30). Merzifon Çelebi Mehmet
               Cami köşeliğinde, kavsaranın alt kısmında, oturtmalığı oluşturan bordürde ve sütuncenin batı

               ayağında geometrik süslemeler görülmektedir. Köşelik yüzeyinde kırık hatlarla teşkil edilmiş

               on  iki  kollu  yıldızlardan  oluşan  geometrik  kompozisyon  yer  almaktadır.  Her  yıldız  birer
               zencerekle  çerçevelenmekte,  merkezinde  çarkıfelekli  birer  kabara  bulunmaktadır.  Aynı

               süsleme nişin alt kısmında da kullanılmıştır. Oturtmalık yüzeyini ve nişin alt kısmını dolanan
               bordürde  yan  yana  iki  şeridin  aralarında  boşluk  kalmadan,  düz  bir  hat  üzerinde  uzanıp,

               birbirlerine  örülmesinden  meydana  gelmektedir  (Foto.36).  Şeritlerin  sırtları  düzdür,  sık  sık
               kıvrılarak birbirlerine örülürler.  Sütunce yüzeyi ise zikzaklı çizgilerle süslüdür  (Foto.38).
                                              184
               Gümüş Yörgüç Paşa Cami ikinci bordür yüzeyinde ince şeritler kavisli hatlarda devam eden iki

               şeridin kesişmesiyle meydana gelmektedir. Bu şeritlerin bitkisel süslemeyi oluşturan kartuşları
               birbirine bağlamak için kullanıldığı dikkati çekmektedir. II. Bayezid Cami Son Cemaat Yeri

               (doğu-batı  mihrabı)  bordüründe  birbiri  içine  geçmiş  örgüler  geometrik  kompozisyonu

               oluşturmaktadır.  Merzifon  Taceddin  İbrahim  Paşa  Cami  bordüründe  şeritler  birbiri  içine
               geçerek yıldız ağı motiflerini oluşturmuştur. Geçmelerin arasına kırmızı ve lacivert renklerle

               oluşturulmuş çiçek motifleri yerleştirilmiştir (Foto.96). Merzifon Kara Mustafa Paşa Cami’nde
               nişin  alt  kısmını  dolanan  bordür,  geometrik  geçmelerden  oluşmaktadır.  Bordür,  iki  kavisli

               hattın  kesişip,  ilmeklenmesiyle  meydana  gelen  ikili  geçmeden  meydana  gelmektedir.  İnce
               şeritler kavisli hatlarda devam eden iki şeridin  kesişmesiyle oluşmaktadır. Konya Alaaddin

               Cami avlusundaki  bitmemiş Türbe’nin  mihrabında ince kavisli  şeritlerin meydana getirdiği

               geçme hem kemerin etrafına, hemde nişin içindeki oluk silmelerin etrafını dolaşmaktadır. Aynı
               geçmenin,  Malatya,  Musalla  mihrabında  da  kenar  bordüründe  kullanıldığı  görülmektedir.

               “Kuşak  örgü”  olarak  da  isimlendirilen  bu  geçme  çeşidi  portal  tezyinatında  da  çok
               kullanılmaktadır. Merzifon Abide Hatun Cami bordür yüzeyinin geçmelerin oluşturduğu sekiz

               kollu yıldızlarla ve içine yerleştirilmiş çiçek motifleri ile süslendiği görülmektedir. Bordürü
               çevreleyen dışbükey silmelerin ortasında çiçek, silme yüzeyinde ise balıksırtı motifleri göze





            184   Bakırer, XIII. ve XIV. Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları, 92-87.
   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342