Page 339 - My FlipBook
P. 339

319

                     3.4.2.Bitkisel süsleme

                     Bitkisel  süslemeler  Amasya  mihraplarında  hâkim  olan  ana  unsurdur.  Kenar  bordürü,
               tepelik,  alınlık,  kabara,  sütunce  başlık  ve  kaidelerde  bitkisel  süslemelerin  kullanıldığı

               görülmektedir.  Bitkisel  süslemeler  rumili  veya  palmetli  kıvrımdallar,  karanfil,  lale,  stilize
               edilmiş çiçek motiflerinden oluşmakta, zaman zaman tek bir motifin kullanıldığı örneklere de

               rastlanmaktadır.  Saraçhane  Cami  mihrabındaki  bitkisel  süslemenin  bordürde,  köşelikte  ve

               tepelikte kullanıldığı görülmektedir. Bordürde dallar, bu dallar üzerine yerleştirilmiş çiçekler
               ve yapraklar, köşelikte dallar üzerine yerleştirilmiş çiçekler, yapraklar ve bu yaprakları sulayan

               fıskiye motifi,  C ve S kıvrımlarıyla oluşturulmuş tepeliğin kenarlarından çıkan dallar üzerine
               yerleştirilmiş çiçekler yer almaktadır (Foto.16-17-18). Bayezid Paşa Cami mihrabında alınlığın

               alt  kısmında  bulunan  iç  içe  yerleştirilmiş  çiçek  motifinde  (Foto.26);  Mehmet  Paşa  Cami

               köşeliğindeki kabaralarda (Foto.76); Aşağı Hacı Hasan Cami köşeliğindeki rozetlerde bitkisel
               süslemeleri görmek mümkündür. Ayrıca Bayezid Paşa cami sütunce başlığı rumi süslemeleriyle

               bezelidir (Foto.32). Merzifon Çelebi Mehmet Cami mihrabında bitkisel süsleme kavsarada alt
               sıradaki  mukarnas  aralarında,  oturtmalığın  üzerinde  bulunan  panoda  ve  sütuncenin  doğu

               ayağında görülmektedir. Kavsara araları ve nişin alt kısmında devam eden bordür ortabağdan
               gelişen  simetrik  rumilerle  süslüdür.  Doğudaki  sütunce  üç  dilimli  palmet  kabartmalarıyla

               süslüdür  (Foto.43).  Gümüş  Yörgüç  Rüstem  Paşa  Cami  bordürlerinde  ve  köşelikte  bulunan

               rozetlerde bitkisel süslemeler görülmektedir. Birinci bordürde halkalar arasına yerleştirilmiş
               stilize edilmiş çiçek motifleri, İkinci bordürde kartuş içine alınmış çiçek demetleri, üçüncü

               bordürde  ise  birbirine  eklenmiş  geometrik  ve  bitkisel  öğelerin  birlikte  kullanılmasıyla
               oluşturulmuş süslemeler yer almaktadır (Foto.40).


                     Kavsaranın iki yanındaki içi çiçek motifleri ile süslenmiş yuvarlak rozetler ise bitkisel
               motiflerin kullanıldığı başka bir yerdir (Foto.41). II. Bayezıd Cami tepeliğinin kenarlarında bir

               dizi halinde kabartma, üçer yapraklı palmetler sıralanmaktadır. Palmetlerin yan yapraklarının
               uçları  aşağıya  kıvrık  olarak  verilmiştir.  Ayrıca  zülfelerin  aralarında  birer  palmet  daha

               bulunmaktadır (Foto.60). II. Bayezıd Cami Son Cemaat Yeri (doğu-batı) alınlık kartuşunu ve

               tepelik kısmını dallar, bu dallar üzerine yerleştirilmiş çiçekler ve yapraklar oluşturmaktadır
               (Foto.67-69).  Mehmet  Paşa  Cami  tepeliği  palmetlerle  süslüdür,  ayrıca  sivri  kemerler  ve

               köşelerindeki  eşkenar  dörtgenler  birer  palmetle  son  bulmaktadır  (Foto.74).  Gümüşlü  Cami

               mihrabındaki  bitkisel  süslemeler  bordürde  ve  köşelik  kısmında  kendini  göstermektedir.
               Bordürü  ve  köşeliği  dallar  ve  dal  üzerine  yerleştirilmiş  çiçek  ile  yaprak  motifleri

               oluşturmaktadır. Pir Mehmet Çelebi Cami mihrabı bordürü kıvrık dallı palmetlerle bezelidir
   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344