Page 315 - My FlipBook

295

3.DEĞERLENDİRMELER
Bu bölümde Amasya’daki mihraplar yapıdaki yeri ve konumu, malzeme ve teknik,

mihrap elemanları, süsleme ve tarihlendirme başlıkları altında değerlendirilecektir.

3.1. Mihrabın Yapıdaki Yeri ve Konumu

Çalışmamızda ele alınan 64 adet mihraptan 56 adedi cami, 8 adedi ise mescitlere aittir.
Cami ve mescitlerde giriş kapısının kuzey duvarda yer aldığı durumlarda mihrap giriş

eksenindedir ve yapıya girince ilk göze çarpan elamandır. Girişin mihrap ekseni üzerinde

olmadığı, doğu ve batı duvarında yer aldığı yapılarda mihrap giriş ekseninde yer almaz ki bu
168
örneklere daha az rastlamaktayız.
İncelenen 64 mihrapta 61 adedi harim kısmında bulunurken; 3 adedi son cemaat yerinde

yer almaktadır. İç mekanın küçük veya büyük oluşu mihrabın boyutlarında belirleyici unsuru
169
oluşturmaktadır. Amasya mihraplarında; geniş mekâna sahip camilerde mihrabında güney
duvarı ile orantılı olarak büyüdüğü ya da iç ölçüleri küçük olan yapılarda iç mekana orantılı

olarak küçüldüğü görülür.

Amasya mihraplarında yapının güney duvarının dış yüzünde çıkıntı meydana getiren bir

örnek mevcuttur. Bu mihrap 2.Bayezid Camii mihrabıdır. Mihrap dışarı kare planlı bir çıkıntı
meydana getirmektedir.

Mihraplarımızın çoğunda mihrap çerçevesi iç mekâna doğru çıkıntı oluşturmaktadır.
Çerçevenin çıkıntı meydana getirmesinin nedeni malzemedir. Kesme taş, ahşap, çini, mermer,

alçı malzemeden yapılmış mihraplar çıkıntı meydana getirirler. Mihrap çerçevesi genellikle iç
beden duvarından 1-10 cm.lik çıkıntı yapar. Fakat beden duvarından yoğun şekilde çıkıntı

170
oluşturan mihraplar da vardır. Bunun yanında iç beden duvarları ile devam eden, mekana
doğru çıkıntı yapmayan, duvarın bir parçası gibi olan mihraplar da vardır.
171

168 Hızır paşa Cami, Pir Sücaeddin İlyas Türbe Mescidi, Kilari Selim Ağa Cami, Şamlar (Ayazağa) Cami, Temenna
Cami, Eyüp Çelebi Cami, Hanife Hatun Cami, Kızılcakışlacık Cami, Gümüş Maden Cami, İstanbulluoğlu Mescidi,
Gümüş Demircioğlu (Tepecik) Mescidi, Gümüş Irgat (Eski) Mescidinde giriş kapısı doğu veya batı duvarında yer
aldığı için mihraplar giriş ekseninde değildir.
169 Kilari selim Ağa Son Cemaat Yeri mihrabı ve II.Bayezid Son Cemaat yeri mihraplarıdır.
170 Burmalı Minare Cami (22 cm.), Merzifon Çelebi Mehmet Cami (26 cm.), Yörgüç Paşa Cami (24 cm), Köprülü
Mehmet Paşa Cami (14 cm.), Kara Mustafa Paşa Cami (30 cm.), Abide Hatun Cami (22 cm.), Eyüp çelebi Cami
(55 cm.), Aşut Cami (44 cm.),Hanife Hatun Cami (66 cm.), Dedeoğlu Cami (20 cm.), Hacı Murteza Cami (28
cm.), Akkaş Cami (30 cm.), Çorbacı Cami (31cm.), Piri Baba Cami (58 cm.), Erikçi Cami (25 cm.), Şerbetçi Cami
(20 cm.), Şişli Cami (50 cm.) mihrapları çıkıntı oluşturmaktadır.
171 Çilehane (Yakub Paşa) Cami, Pir Şücaeddin İlyas Türbe Mescidi, Kilari Selim Ağa Cami, Kilari Selim Ağa Son
Cemaat yeri Mihrabı, 2. Bayezid Son Cemaat Yeri Mihrapları, Hamza Dede (Kurtboğan) Cami, Hatuniye Cami,