Page 317 - My FlipBook

297

unsurları ince uçlu aletler ile kazınarak belirginleştirilir. Bu ana hatların dışında kalan boş

yüzeyler oyularak kabartma şeklinde motifler elde edilmektedir. Zemin derinliğine bağlı olarak
süsleme alçak veya yüksek kabartma olabilmektedir. Kabartma motiflerin yüzeyleri dönem ve

üslub özelliklerine bağlı olarak ya boş bırakılır veya tekrar işlenerek zenginleştirilir. Amasya
174
mihraplarında tamamen alçı ile yapılmış örnekler olduğu gibi, belli bir öğesinde alçının

kullanıldığı örnekler de görülmektedir. Burmalı Minare Cami (Foto.3), Gök Medrese Cami
(Foto.8), Saraçhane Cami (Foto.15), Beyazıd Paşa Cami (Foto.22), Merzifon Çelebi Mehmet

Cami (Foto.33), Gümüş Yörgüç Rüstem Paşa Cami (Foto.39), Şamlar (Ayas Ağa) Cami

(Foto.81), Pir Mehmet Çelebi Cami (Foto.84), Merzifon Dönertaş Cami (Foto.91), Merzifon
Taceddin İbrahim Paşa Cami (Foto.94), Merzifon Kara Mustafa Paşa Cami (Foto.116),

Merzifon Abide Hatun Cami (Foto.120), Merzifon Dedeoğlu Cami (Foto.146), Şirvanlı Cami
(Foto.155), Merzifon İstanbulluoğlu Mescidi (Foto.182), Merzifon Erikçi Cami (Foto.203),

Göynücek Şıhlar Cami (Foto.220), Gümüş Irgat Mescidi (Foto.225) mihrapları alçıdandır.
Burmalı Minare Cami mihrabının kavsarasında ve nişinde, Gök Medrese Cami mihrabının

bordüründe, kavsarasında ve sütuncelerinde alçı malzemenin kullanıldığı görülmektedir. Gök

Medrese Cami mihrap üzerinde kalıplama tekniğiyle yapılmış süslemeler yer almaktadır.
Süslemeleri, geometrik örgüler birbiri içine geçerek yıldız ağı motifi oluşturmuş bu örgüler,

yıldızların kolu olarak devam edip tüm bordürü çevrelemiştir. Bu birleşmelerden dört tane

karşılıklı gelecek şekilde yıldız, bu yıldızların ortasında ise sekizgen çerçevenin içinde
gülbezekler oluşturulmuştur (Foto.3). Saraçhane Cami tamamen alçıdan malzemeden yapılmış

olup, bordürde, köşelikte ve alınlık kısmında yoğun olarak kalemişi tekniğinde yapılmış bitkisel
süslemeler yer almaktadır (Foto.17). Bayezıd Paşa Cami mihrabının alınlığı ve sütunları hariç

tüm yüzeyde alçı malzeme kullanılmıştır. Mihrapta kalıplama tekniğiyle yapılmış süslemeler
göze çarpmaktadır. Bordür on iki köşeli geometrik geçmelerden oluşmakta, birleşmelerin

kesiştiği orta kısımlara altı kollu yıldızlar meydana gelmektedir (Foto.25). Kavsaranın altındaki

panoda, üstte on iki kollu tam, onun altında altı kollu yarım yıldız, bu yıldızların ortalarında da
birer çarkıfelek motifi bulunmaktadır. Bordürde kullanılan motifler mihrap iç, kenar

kısımlardaki panolarda da kullanılmıştır (Foto.29-30). Merzifon Çelebi Mehmet Cami
mihrabının tamamı alçı malzemeden olup, üzerinde kalıplama tekniğiyle yapılmış süslemeler

yer almaktadır. Mihrabı üç adet bordür dolanmaktadır. Bordürleri nişin alt kısmında devam
eden başka bir bordür kesmektedir. Bu bordür birbiri içine geçmiş kıvrık dallar ve yaprakların

174 Eskici, “Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemlerinde Alçı Mihraplar”, 59.