Page 346 - 6-8
P. 346
Hüseyin Hüsâmeddîn YASAR
Amasya Tarihi 6-8. Cilt Hüseyin Hüsâmeddîn YASAR
mîrlivâ oldu. Sultân Süleyman devrinde Niğbolu beyi iken 929 harbinde şehîden vefât etdi.
Mahdûmu Hamza Bey’dir.
İlyâs Halîfe-Molla Şeyh Şücâeddîn
Amasyalıdır. Mehmed Çelebi mahdûmudur. “Mahzenü’l-Fıkh” mü’ellifi ve Amasya
Müftüsü olan Mevlânâ Musliheddîn Mûsâ Çelebi’den ulûm-ı şer’iyye ve edebiyyeyi ahz ve
tahsîl ederek ders-i âm ve müderris, sonra kadı oldu.
Muahharan Habîb-i Karamanî hulefâsından Seydî Halîfe’nin halîfe-i zîşânı “Şehre
Küstü” demekle meşhûr eş-Şeyh Sinâneddîn Yûsuf Çelebi’ye intisâb ederek terk-i mâsivâ etdi.
Şeyhinin irtihâlinde tekkesi şeyhi olup 966’da dâr-ı kudse irtihâl etdi.
Âlî Bey Künhü’l-Ahbâr’ında Amasya meşâyihi sırasında diyor ki: “Şeyh İlyâs
Halvetîlerdendir ki mecnûn [267] deyû mülakkabdır. Hâl-i hayâtında bir ay evvel mevtini ta’yin
etmişdir. Senete sittin ve sittîn ve tis’imie de fevt şod”.
“Deli Şeyh” diye meşhûr olduğu anlaşılan bu zât, âlim, kâmîl, hadîd-meşreb, mazınne-i
kerâmet bir zât idi. Hulafâsından Zileli Muhyîddîn Mehmed Çelebi ve Amasyalı Hüsâmeddîn
Hüseyin Çelebi meşhûrdur. Mahdûmu “Memik Çelebi” demekle meşhûr Bedreddîn Mahmûd
Çelebi’dir.
İlyâs Paşa-Hacı Beyzâde
Amasyalıdır. Beylerbeyi Veli Paşa bin el-Hâc İlyâs Bey’in mahdûmudur. Amasya vâlisi
Şehzâde Sultân Mustafa Hân bin Sultân Süleyman Hân’ın ma’iyyet-i ümerâsından olup 960
senesi şevvâlinde müşârün-ileyhin şehâdetinden sonra mîrlivâ ve 964’de Karahisâr-ı Şarkî beyi
oldu.
966’da Çorum ve 977’de Amasya sancaklarına mîrlivâ görüldü. 977 senesi recebinin
evâhirinde Kefe ve ba’dehû Basra, Lahsa Beylerbeyi olduğu halde 983’de Lahsa’da vefât etdi.
Kibâr-ı ümerâdan idi. Mahdûmu Mehmed Bey ve birâderleri Ahmed, Mehmed Paşalardır. [268]
İlyâs Halîfe-Mevlânâ Şeyh
Amasyalıdır. Mevlânâ Alâeddîn Çelebi mahdûmudur. Amasya ve İstanbul’da tahsîl-i
ulûm ederek Fatih câmi-i şerîfinde ders-i âm, ba’dehû Sultân Selîm Câmii vâizi olup 968’de
şeyhü’l-harem Mehmed Çelebi vakfına şâhid görüldü.
Ba’dehû “Serhoş Bâlî Efendi” demekle meşhûr olan eş-Şeyh Bâlî Efendi’ye intisâb
ederek tasfiye-i bâtın edib 985’de dâr-ı bekâya irtihâl etdi. Meşâhir-i vâizînden bir şeyh-i zâhid
idi.
İlyâs Çelebi-Çeribaşızâde
Amasya‘da câmii olan Çeribaşı Emîneddîn Mehmed Çelebi evlâdından el-Hâc Hasan
Çelebi bin İsa Çelebi bin Mehmed Çelebi bin Ali Çelebi bin Abdullah Bey bin emîr-i kebîr
Emîneddîn Mehmed Çelebi mahdûmudur.
Mahallemiz bulunan Çeribaşı Mahallesi eşrâfından Vecdî Câmii vakfına mütevellî
olduğu halde 990 hudûdunda vefât etdi. Oğulları Ali, Hasan Çelebilerdir. Amasya‘da [269]
Mütevellîzâdeler bunun neslidir.
İlyâs Bey-Hacı Beyzâde
Amasyalı Ahmed Paşa bin Veli Paşa bin el-Hâc İlyâs Bey’in mahdûmudur Züamâdan,
ba’dehû ümerâdan olup 1016’da Eşkiyâ harbinde şehîden vefât etdi. Diğer Hacı Beyzâde İlyâs
Bey bin Mehmed Paşa bin Veli Paşa da ümerâdan olup 1030’da Lehistân harbinde vefât etdi.
Birâderi Ali Bey’dir. Bunun mahdûmları Çavûşbaşı Mehmed Bey ile Mustafa Paşa’dır.
345

