Page 500 - muze
P. 500
Şekil 4.13. Anadolu Selçuklu Dönemi’ne Ait Dirhem (II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi)
4.7.2. Nesneli Süslemeler
Herhangi bir şeyi simgelemek veya belli bir düşünceyi ifade etmek için
kullanılan şekiller bu gruba girmektedir. Türk tezyinatında hayat ağacı, çarkıfelek,
kandil, çintemani ve şimşek gibi geçmişi çok eski medeniyetlere ve dini inançlara
dayanan bu şekilde kullanılan birçok motif vardır. 615
616
Şekil 4.14. Osmanlı Dönemi Mezar Taşı (15-16 yy.)
Katalogdaki sikkeler incelendiğinde nesneli süslemeleri kurdele, ok kesesi, ok
ucu ile kandil motifleri oluşturmaktadır. Ok ucu motifi, en sık kullanılan motiflerden
biridir. Bazen tuğranın etrafında bazen yazı aralarında görülmektedir. Katalogda 20
adet sikkede (Kat. No. 50, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 66, 67, 68, 69, 70, 71,
76, 77, 78, 79) ok ucu motifine rastlanmıştır. Bu motif, boşluk doldurmak ve
kompozisyonu tamamlamak için tuğra ve yazı aralarına yerleştirilmiştir.
Kurdele motifi 17 adet sikkede (Kat. No. 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112,
155, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179) görülmektedir. Bu motif iki ayrı
parçadan oluşan başka motifleri bağlamak için kullanılmıştır. 7 örnekte (Kat. No.
615 Güney ve Güney, Osmanlı Süsleme Sanatı, s. 60.
616
H.Kâmil Biçici, “İznik Müzesindeki Kandil ve Şamdan Motifli Mezar Taşları”, Turkish Studies,
7/3, 2012, s. 657.
491