Page 580 - 6-8

Hüseyin Hüsâmeddîn YASAR
Amasya Tarihi 6-8. Cilt Hüseyin Hüsâmeddîn YASAR

Merhûm Hüsâmeddîn Efendi’nin hattı güzelce olup yazdığı “Muğni’l-Lebîb” kitâbı
ziyâret olundu. Sonunda şu imzâsı görüldü.“Ve ene’l-fakîr ileyhi sübhânehu Hüseyin bin Alî
el-Amasî vaka’a’l-itmâm fî’l-yevmi’s-sâmin ve’l-ışrîn min-şehri Ramazân senete selâsin ve
erba’îne ve elf” yazılı idi. Bu imzâsının altında kalınca bir yazı ile şu yazılı idi: “Kudvetü’l-
emâcid ve’l-akrân merhûm ve mağfûrun leh izzetli, [335] fazîletli Hüsâm Efendi Hazretlerinin
hatt-ı şerîfleridir. Rahmetullâhi aleyhi rahmeten vâsi’aten el-Amasî”. Şu yazı herhâlde
ağalardan birinin olmalıdır. Diğer mahdûmu Abdurrahîm Efendi’dir.
Meşâhîr-i fuzalâdan Nûh Efendi bin Mustafa bu zâtın yeğeni olup ba’zı âsârında Amcam
eş-Şeyh Hüsâmeddîn Efendi diye ba’zı akvâl ve ahvâlinden nakl ve kendisinden hayli istifâde
etdiğini beyân eylemektedir. Bunların terâcim-i ahvâli aşağıda gelir.

Hüsâmeddîn Ağa-Haydar Ağazâde
Amasyalıdır. 1031’de sipâhîler ağası olan Haydar Ağa’nın oğlu ve Hüsâmeddîn Bey’in
kerîmezâdesidir. Sipâhî meşâhîrinden olup birâderi Mehmed Paşa’nın vezâretinde hazînedârı
ba’dehû kethüdâsı oldu. 1066’da birâderinin i’dâmında ihtifâ edib Köprülü Mehmed Paşa’nın
sadâretinde afv edildi. 1068’de vefât etdi. Mahdûmu Mehmed, Haydar Ağalardır.

Hüsâmeddîn Hüseyin Efendi-Vâ’iz
Niksarlıdır. Çebnizâde Alî bin Mustafa mahdûmudur. [336] Pederi Alî Çelebi ile beraber
gençliğinde Amasya’ya gelip Kâdızâde Hâce Mehmed, Büyük Şeyh Hüsâmeddîn Efendilerden
tahsîl-i ulûm ederek ders-i âmm-ı meşhûr oldu.
Va’z ü tezkîrde büyük bir nüfûz u mahâret gösterdiğinden Enderûn câmi-i şerîfi vâ’izi ve
Mahmûd Çelebi tekkesi şeyhi olup üstâdı gibi iştihâr etdi. Kırk yıl bu mesleğinde devâm edib
1075’de irtihâl etdi. Ulûm-ı şer’iyyede kâmil, tefsîr ve hadîsde mâhir, natûk, takrîr u ifâdesi
belîğ, âlim, vâ’iz-i meşhûr idi. Dâmâdı Tâceddînzâde Mustafa Efendi’dir.

Hüsâmeddîn Hüseyin Efendi-Müderris Hüsâm Efendi
Köprülüdür. Abdullah mahdûmudur. Evâ’il-i hâlinde Amasya’ya gelip Uzun Müderris
Mehmed ve müftî-i meşhûr Hızır Efendilerden ikmâl-i tahsîl edib Köprü’de tedrîs-i ulûm etdi.
Orada fezâ’il-i ilmiyyesiyle iştihâr edib herkesin hüsn-i nazarını kazandı.
Köprü voyvodası Abdülkerîm Ağa’nın yaptırdığı medreseye ilk müderris ve Yörgüç
Paşa’nın binâ ettiği Orta câmi-i şerîfte [337] vâ’iz olup tedrîs u tezkîr ile iştigâl ederek 1103’de
vefât etdi. Âlim, kâmil olup Kara Müderriszâde Ahmed Efendi’nin akrânından idi. Mahdûmu
Hasan Efendi’dir.

Hüsâmeddîn Ağa-Müftüzâde
Amasyalıdır. Esbak Amasya müftüsü Yahyâ Efendizâde Alî Çelebi mahdûmudur. Sipâhî
olup Rus ve Îrân muhârebâtında yararlıkları görüldüğünden Amasya kethüdâyeri ve mütesellim
vekîli olarak ta’ayyün etdi. 1142’de Îrân muhârebesine gidip 1145’de sipâhîler kethüdası,
ba’dehû sipâhîler ağası vekîli oldu.
Îrân ser-askeri Köprülüzâde Abdullah Paşa’nın kolunda cân-siperâne çalışırken 1148’de
müşârün-ileyh ile beraber şehîden vefât etdi. Şecî’, işe yarar bir zât idi. Mahdûmu Alî Ağa
çavuşân-ı dergâh-ı âlî silkine kabûl edildi. Birâderi Sâlih Ağa’dır.

Hüsâmeddîn Hüseyin Efendi-Kırmacızâde el-Hâc
Amasyalıdır. 1044’de maktûlen vefât eden Amasya kethüdâyeri Kırmacı Mehmed
Ağa’nın evlâdından el-Hâc Mehmed Efendi [338] bin Abdullah Ağa bin Kırmacı Mehmed
Ağa’nın mahdûmudur. Amasya’da tahsîl-i ulûm edib İstanbul’a gitdi. Ebezâde Hüseyin Efendi
ile karâbeti olduğundan birâderi Ebezâde Abdullah Efendi’nın sâye-i ikbâlinde müderris oldu.

574
579